ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
04/08/2026 19:08
Οι Ενωμένοι Έλληνες
Μια μεγάλη στιγμή του Ελληνισμού στον Ιερό Αγώνα του 1821. Ο ενωμένος Ελληνικός Στόλος κατανικά τον τουρκικό. Γράφει ο Γιάννης Αρβανίτης.
Άκουσε το άρθρο
Στον Αγώνα του 1821, τα νησιά που πρωταγωνίστησαν ήταν η Ύδρα, η Σπέτσες, τα Ψαρά, η Εύβοια, ενώ μικρό ρόλο είχαν αυτά του Σαρωνικού.
Η Ακριτική Σάμος, αν και δεν «πατήθηκε» από τους Τούρκους, παρέμεινε ελεύθερη, αλλά μετά την απελευθέρωση, ονομάστηκε Ηγεμονία, με «Φόρου υποτελείας» στον Σουλτάνο, με Ορθόδοξο Ηγεμόνα, μέχρι την απελευθέρωσή της το 1912.
Η πλέον δύσκολη στιγμή ήταν το 1824. Είχε προηγηθεί η καταστροφή στα Ψαρά, τη Χίο, στη Κάσο, με τα νησιά να ερημώνουν, τον κόσμο να "υποδουλώνεται" και τους Οθωμανούς με τους συμμάχους τους Αιγυπτίους, να αποκτούν το πάνω χέρι!
Στόχος η Σάμος
Στις αρχές του καλοκαιριού του 1824, ο Χοσρέφ πασάς, ζήτησε από τους επαναστατημένους Σάμιους, να δηλώσουν υποταγή, ώστε να αποφύγουν τυχόν εισβολή και παρόμοια τύχη με τα άλλα νησιά.
Μάλιστα σε προσπάθεια πίεσης, έγινα κάποιες μικρές...καταδρομικού – πειρατικού τύπου επιχειρήσεις των τούρκων σε ορισμένε περιοχές του νησιού...χωρίς όμως να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στο πληθυσμό.
Το βάρος έπεφτε στον Στόλο. Οι Μιαούλης, Σαχτούρη και Ανδρούτζος (Σπετσιώτης Καραβοκύρης και αγωνιστής), αποφάσισαν να κινηθούν με περισσότερα από 35 πολεμικά πλοία.
Μαθαίνοντας την άρνηση των Σάμιων για υποταγή, ο Τούρκος Ναύαρχος, κινητοποίησε τον Στόλο του, αποτελούμενο από 300+ πλοία. Κάποιες κινήσεις προς την Ικαρία, με την ανάλογη Ελληνική απάντηση, προσέγγισαν κάποια βραχονήσια πέριξ της Σάμου.
Ναυμαχία
Ο Σαχτούρης, ηγήθηκε της Μοίρας που πρώτη θα ελάμβανε το βάπτισμα του πυρός. Από τις 4 Αυγούστου, οι δύο Στόλοι ήταν σε κατάσταση συναγερμού!
Ο Υδραίος Ναύαρχος, κινητοποίησε του πυρπολητές του, Ρομπότη, Ραφαλία, Ματρόζο, Βατικιώτη και Τζάπελα – οι οποίοι επιχείρησαν...«να την χωθούν» ανάμεσα στα τουρκικά πλοία, ώστε να σκορπίσουν την καταστροφή. Πολλά εχθρικά πλοία τράπηκαν σε φυγή για να αποφύγουν το κακό.
Ανθρώπινες απώλειες δεν υπήρξαν ιδιαίτερες, ούτε και σοβαρές ζημιές σε πλοία. Ο τουρκικός Στόλος, ήθελε να ‘χτυπηθεί’ με τον Ελληνικό, αλλά με τους δικούς του όρους.
Η κρίσιμη αναμέτρηση δόθηκε την επομένη, 5 Αυγούστου, στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Σάμου, Σημαντική ήταν κι η παρουσία του Κανάρη με τα ‘μπουρλότα του’.
Οι «πυρπολητές» είχαν ‘πάρει θέσεις’, και θα έπαιζαν αποφασιστικό ρόλο στην εξέλιξη της ναυμαχίας που θα ακολουθούσε. Τα «μπουρλότα» έδειξαν τα δόντια τους από νωρίς. ‘Κόλησαν’ σε κάποια τουρκικά πλοία, προκαλώντας πανικό.
Από την άλλη τα πυρά από τα Ελληνικά πολεμικά πλοία, ήταν εύστοχα προκαλώντας πρόσθετες απώλειες στον εχθρό. Από ξηράς, οι επαναστατημένοι Σάμιοι υπό τον Λυκούργο Λογοθέτη, είχαν πάρει θέσεις μάχης για να αντιμετωπίσουν τυχόν απόβαση.
Τρία μεγάλα τουρκικά πολεμικά πυρπολήθηκαν, ενώ μερικά ακόμη υπέστησαν ζημιές. Οι ανθρώπινες απώλειες, ήταν γύρω στους 700 νεκρούς κι άλλοι τόσοι τραυματίες. Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως που είχε ν αντιμετωπίσει ο Χοσρέφ Πασάς, ήταν το γεγονός πως ο στόλος του, αποσυντονίστηκε και κάποιοι καπετάνιοι του, δεν ήξεραν τι έκαναν.
Έτσι έλαβε την απόφαση να αποχωρήσει από την θαλάσσια περιοχή της Σάμου...ηττημένος φυσικά. Τρεις μπουρλοτιέρηδες χάθηκαν από την πλευρά των Ελλήνων.
Λίγο καιρό αργότερα θα επανέρχονταν, αλλά και η ναυμαχία στο Γέροντα ήταν ανεπιτυχής για την τουρκική πλευρά. Η Σάμος θα παρέμενε ελεύθερη μέχρι το τέλος την Επανάστασης και θα γινόταν Φόρου υποτελής, κατόπιν απαίτησης των Μεγάλων Δυνάμεων.
Η λύτρωση θα ερχόταν 90 χρόνια αργότερα.
Ακολουθήστε το antenna.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις!
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή του παρόντος άρθρου, χωρίς αναφορά στην πηγή antenna.gr (με ενεργό σύνδεσμο προς το antenna.gr)
